قهوه یزدی | نوشیدنی سنتی و خوشمزه یزد

Coffee-from-Yazd

قهوه یزدی سال‌های زیادی هست که کامِ‌ تلخِ داغ‌دیده‌ها را در مراسم ترحیم مسجد محله، شیرین می‌كند؛ حال آن‌که قهوه تلخه و طبع یزدی‌های سختکوش شیرین! قدمت استفاده از قند و شیرینی در یزد، از قهوه بیشتره.

بعد از فراگیر شدن نوشیدن‌ قهوه در ایران، یزدی‌ها قهوه رو شیرین‌ کردن.  از اون بیشتر برای سِرو د‌ر‌ مراسم روضه استفاده کردند. هرچند‌ امروزه سِرو قهوه بیشتر به کافی‌شاپ‌های‌ مختلف منحصر شده تا مراسم‌.

خوشبختانه، تیرماه سال ۱۳۹۸ روش درست کردن قهوه یزدی به ثبت آثار ناملموس ملی رسید. شاید برایتان سوال باشد که طرز تهیه قهوه یزدی چگونه است؟ و یا اینکه طبع قهوه یزدی چیست؟ پس با تیم گردشگری غذا در این مقاله همراه باشید.

قهوه-یزدی

قهوه یزدی چیست؟

پی بردن به درخت قهوه و خواص انرژی‌زای میوه آن از اتیوپی شروع شد. مصرف قهوه هم مثل شکلات در ابتدا درمانی و محدود بود. سال ۱۶۱۶ پیتر فان در بروکه هلندی درختان قهوه‌ای را که از یمن آورده بود در هلند‌ کاشت و سپس به هند برد.

سال ۱۶۵۷ فردی فرانسوی قهوه را به پاریس آورد، اما علاقمندی به قهوه با حضور سلیمان آقا سفیر عثمانی در سفرش به پاریس به سال ۱۶۶۹ اوج گرفت. پیتردلاواله از نوشیدنی‌ای به ‌نام ‌قهوه در ایران نام‌ می‌برد اما به زمان شاه عباس مکان‌های برای نوشیدن‌ قهوه ذکر شده.

ارتباطات گسترده یزدی‌ها با هند، تجارت پیشگی و در دسترس بودن ادویه(هل و دارچین)، شهرت و استفاده از قند، نبات و شیرینی (و حتما توجه ویژه به سردی و گرمی)، باعث شد تا دم‌کردن قهوه و زمانِ سروِ آن در یزد متفاوت باشد.

چند سال اخیر با توسعه گردشگری و بخصوص بعد از ثبت ملی قهوه در تیرماه ۱۳۹۸، قهوه‌یزدی در اماکن بیشتری سِرو می‌شود.

اما‌ قدیم‌تر، محدود به‌ مراسم ترحیم‌ یا عزاداری‌ امام‌حسین(ع) بود. پیرغلامان و عزیزانی متخصص درست کردن‌ قهوه در مقادیر زیاد بودند آن‌هم در دیگ‌های مسی و برای هزاران‌نفر. درست کردن قهوه در دیگ­‌های مسی بزرگ با اضافه کردن کله قند به عنوان شیرینی هست. گاهی هم خرده نبات اضافه میشه. برخی هم به عنوان نذری از قهوه در مراسم مذهبی استفاده میکنن.

تفاوت قهوه یزدی و قهوه ترک

دو تفاوت عمده بین قهوه یزدی و قهوه ترک وجود دارد:

1. پختن یا درست کردن قهوه یزدی به سبکی که در خانه امام حسینی در ماه محرم آماده میشه حدود 4 ساعت طول می­کشه و قهوه باید صاف بشه تا لُرد کمتری داشته باشه.

2. هنگام سرو حتماً کمی پودر هل به قهوه اضافه میشه؛ البته اضافه کردن گلاب اختیاری هست. همانطور که می‌دانید طبع قهوه سرده اما با اضافه کردن هل و کمی گلاب به تعادل میرسه. هرچند، این نوع قهوه (قهوه یزدی) لزوماً مطابق میل همه نیست.

قهوه یزدی کجا بخوریم؟

اگر به یزد سفر می‌کنید ما به شما خرید قهوه یزدی رو هنگام عبور از جاهای دیدنی یزد پیشنهاد می‌کنیم. برخی کافه­‌ها در سطح شهر یزد قهوه یزدی سرو می­کنن، اما مدنظر داشته باشین که اگر با دستگاه آماده بشه اون مدلی نیست که ثبت ملی شده.

قهوه یزدی آقای مرادی با دو شعبه در خیابان مسجدجامع و خانه لاریها یکی از بهترین قهوه فروشی‌­هایی است که قهوه یزدی با طعم قدیمی در ظرف قهوه سنتی برایتان سرو می‌کنه.

 

قهوه‌­ای که کامتان را شیرین می­‌کند

نویسنده متن: مرجان چارباقر

در اکثر نقاط دنیا این نوشیدنیِ مرموزِ محبوب را تلخ سرو می­کنند؛ اما بشنوید از زمانی که وارد مرکز ایران، شهر جهانی یزد، شد. شهر شیرینی­‌های معروف قطاب و باقلوا کجا و پذیرفتن این تلخِ مرموز به عنوان نوشیدنی کجا.

بنابراین اوایل آن را بیش­تر در مراسم عزاداری به نشانه‌ه­ای از تلخ بودن کامشان می­‌نوشیدند و کم­ کم قهوه را در مراسم مذهبی به خواست مردم شیرین می­‌کردند.

دستور پخت قهوه یزدی

 آیا برایتان سوال پیش آمده که آیا پخت قهوه یزدی مانند سایر انواع قهوه هاست؟ اما باید بگم که چنان­چه یکی از قهوه پز های معروف شهرستان تفت از خاندان بُکا درباره نحوه تهیه قهوه یزدی می‌­گوید، قند را درون قابلمه می­‌ریزند و سپس آب را به آن می افزایند.

صبر می‌­کنند تا آب به جوش بیاید و قند درون آن به خوبی حل شود. سپس به میزان لازم قهوه برزیلی درجه یک که خوب آسیاب شده را به آن می­‌افزایند و با شعله کم چند ساعت اجازه می­‌دهند تا قهوه به اصطلاح به دست بیاید.

سپس قهوه را صاف می‌­کنندتا لُرد آن گرفته شود و بعد از یک ساعت دیگر قهوه اماده سرو می‌­شود. آن­گاه، درون قهوه ریزهای مخصوص مقداری هل می­‌ریزیند و قهوه به دست آمده را اضافه می­کنند.

 کافیست فقط یک بار این تلخِ شیرینِ خوش عطر را بچشید تا نظرتان راجع به قهوه برای همیشه تغییر کند. قهوه یزدی برخلاف همتایان خارجی­‌اش نه کامتان را تلخ می­‌کند و نه برخلاف قهوه‌­های قجری معروف جانتان را به خطر می‌­اندازد.

این قهوه فقط به شما می­‌فهماند که هیچ تلخی ه­ای در زندگی نیست که نشود آن را شیرین و خوش عطر کرد. قهوه یزدی به شما یادآور می‌­شود که در پس روزهای تلخ و سخت، لحظات شیرین و لذت بخشی نهفته است. باورتان نمی‌شود؟ دفعة بعد کمی قند، گلاب و هل به قهوه‌­های اروپایی خود اضافه کنید.

در نتیجه قهوه یزدی در بین خوراک مخصوص یزد و غذای خوشمزه یزدی خود نمایی می‌کند. کافیست یکبار طعم شیرین این قهوه استثنایی را بچشید.

تیم گردشگری خوراک یزد با تمرکز بر معرفی غذای محلی یزد سعی دارد تا شما را با فرهنگ اصیل وتاریخچه نهفته پشت آن معرفی کند. شما می‌توانید با رزرو تور گردشگری غذا علاوه بر بازدید از جاذبه های گردشگری یزد با فرهنگ و غذاهای خوشمزه یزد نیز آشنا شوید.

اگر از این مقاله لذت بردید برای دوستانتان ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست